رفتن به محتوا
رزرو نوبت
بیماری خشکی چشمDry Eye Disease

خشکی چشم؛ سوزش، اشک‌ریزش و دید ناپایدار

چشم اشک می‌ریزد، اما می‌سوزد؛ هنگام کار با مانیتور تار می‌شود و با پلک‌زدن برای لحظه‌ای بهتر می‌بینید. این تجربه می‌تواند به پایداری نامناسبِ پوشش اشک مربوط باشد. در خشکی، فقط مقدار اشک مهم نیست؛ باید معلوم شود چرا سطح چشم به‌خوبی مرطوب و محافظت نمی‌شود.

عکس واقعی آسیب اپی‌تلیوم قرنیه در خشکی چشم؛ سطح قرنیه به علت رطوبت ناکافی آسیب دیده است. منبع: دانشگاه میشیگان.
عکس واقعی آسیب اپی‌تلیوم قرنیه در خشکی چشم؛ سطح قرنیه به علت رطوبت ناکافی آسیب دیده است. منبع: دانشگاه میشیگان. منبع عکس

علت‌ها؛ کمبود اشک یا تبخیر سریع آن

فیلم اشکی (Tear Film) روی قرنیه یک سطح صاف و مرطوب می‌سازد. کمبود بخش آبکی اشک و تبخیر زیاد دو مسیر مهم خشکی‌اند و گاهی هم‌زمان وجود دارند. غدد میبومینِ لبهٔ پلک چربی لازم برای پایداری این لایه را فراهم می‌کنند. اختلال آن‌ها را MGD می‌نامند.

کار با نمایشگر و محیط؛ چرا ناراحتی بیشتر می‌شود؟

تمرکز طولانی بر کار نزدیک با تغییر تعداد یا کامل‌بودن پلک‌زدن همراه می‌شود. باد مستقیم، هوای خشک و بعضی داروها هم در شکایت نقش دارند. شرح محیط کار و زمان شروع ناراحتی، کنار معاینهٔ پلک، سطح چشم و اشک معنا پیدا می‌کند.

معاینه؛ اشک، پلک و سطح قرنیه

پایداری اشک، وضعیت غدد و لبهٔ پلک و رنگ‌پذیری سطح قرنیه بررسی می‌شوند. رنگ‌آمیزی تشخیصی، بخش‌های آسیب‌پذیر سطح را زیر نور مخصوص نشان می‌دهد؛ یک عکس معمولی چشم جای این بررسی را نمی‌گیرد. شدت ناراحتی و ظاهر سطح هم همیشه دقیقاً هم‌جهت نیستند.

علت‌های خاص؛ شوگرن و بسته‌نشدن کامل پلک

در سندرم شوگرن (Sjögren Syndrome)، کمبود ترشح اشک با بیماری زمینه‌ای ارتباط دارد. در بسته‌نشدن کامل پلک یا لاگوفتالموس (Lagophthalmos)، بخشی از سطح چشم بیشتر در معرض هواست. این دو، علت و برنامهٔ رسیدگی یکسانی ندارند. نام دقیق علت برای انتخاب درمان مهم‌تر از عنوان کلی خشکی است.

اسکلرال در خشکی شدید؛ پوشش و مخزن مایع

در موارد منتخبِ شدید، اسکلرال می‌تواند با مخزن مایع، سطح قرنیه را در زمان استفاده بپوشاند و به راحتی و پایداری دید کمک کند. این انتخاب با وضعیت سطح و توانِ استفاده از لنز سنجیده می‌شود. درمان التهاب، اختلال غدد پلک یا بیماری زمینه‌ای همچنان ادامه دارد؛ هر سوزشی نیازمند اسکلرال نیست.

سنجش نتیجه؛ راحتی، سلامت سطح و پایداری دید

علاوه بر احساس راحتی، وضعیت سطح چشم و پایداری دید بررسی می‌شود. اگر لنز مطرح باشد، کدری، رسوب، زمان تحمل و پاسخ بافت زیر ناحیهٔ اتکا اهمیت دارند. داروها، قطره‌ها و محلول‌های فعلی را همراه بیاورید تا برنامه بر مبنای چیزی تنظیم شود که واقعاً استفاده می‌کنید.

پرسش‌های رایج دربارهٔ خشکی و محلول اسکلرال

اشک‌ریزش یعنی خشکی ندارم؟

نه. تحریک سطح چشم می‌تواند اشک‌ریزش واکنشی ایجاد کند، درحالی‌که پوشش اشک همچنان کیفیت یا پایداری کافی ندارد.

هر قطره‌ای را می‌شود زیر اسکلرال ریخت؟

خیر. محلول پرکردن باید استریل، بدون نگهدارنده و سازگار با برنامهٔ همان لنز باشد.

برای بررسی خشکی و تاریِ نوسانی

قطره‌ها، داروها و در صورت استفاده، لنز و محلول فعلی را همراه بیاورید. ساعت بروز ناراحتی، ارتباط آن با مانیتور، باد یا خواب و تغییر دید پس از پلک‌زدن را توضیح دهید.

رزرو وقت ارزیابیبرای مراجعه از شهر دیگر